Krótka historia regionu
Bogata przeszłość geologiczna zadecydowała o kształcie dzisiejszego terenu województwa Świętokrzyskiego. Dzięki wielokrotnemu zalewaniu przez morza i wypiętrzaniu terenu, wykształciła się rzeźba i liczne złoża zalegające pod i na powierzchni ziemi.
W czasach wczesnohistorycznych, teren ten był trudno dostępny ze względu na porastającą go Puszczę Świętokrzyską. Obszary rolnicze najpierw ulokowane były na południowym wschodzie terenu, czyli na Ponidziu, oraz na lessowej Wyżynie Opatowsko - Sandomierskiej. Stopniowo Puszcza Świętokrzyska zaludniała się. Osady lokowano przeważnie na stokach wzniesień niedaleko cieków wodnych. Prawdopodobnie lokalizacja nowych osad w Puszczy, wiązała się z poczuciem bezpieczeństwa ludności. Puszcza bowiem była dzika i nieprzebyta,czyli chroniła przed napadami, była niekończącym się źródłem wyżywienia i materiałów do wyrobu narzędzi. Osady przeważnie krótko funkcjonowały w jednym miejscu, jednak niektóre z nich rozwijały sięi stawały się znaczące w okolicy. Przykładem mogą być Kielce i Tarczek, które w związku z charakterem handlowym, zdobyły znaczącą pozycję. W miejscowościach tych następowała wymiana towarów między ludnością puszczańską, a nadnidziańską. Kielce obsługiwały tereny południowe, a Tarczek północne. Także w tych osadach powstały dwa pierwsze kościoły parafialne: p.w. św. Wojciecha w Kielcach i p.w. św. Idziego Opata w Tarczku. Oba były prawdopodobnie ufundowane w drugiej połowie XI wieku przez Władysława Hermana.
Na przełomie XI/XII wieku, ziemie świętokrzyskie przekazane zostały biskupom krakowskim. Wiadomo na pewno, że nastąpiło to przed rokiem 1142, kiedy to już w swoich włościach zmarł biskup krakowski Radost. W 1171 roku zostaje ufundowana kolegiata w Kielcach przez biskupa Gedkę, razem z ośrodkiem władzy biskupów. Od tego czasu, oprócz starego miasta, w okolicy kościoła św. Wojciecha, powstaje nowe miasto w okolicy wzgórza z kolegiatą, zamkiem biskupów i towarzyszącymi budowlami. Kościół św. Wojciecha zaczyna pełnić rolę kościoła cmentarnego.
